Apa Itu Sleepwalking? Bagaimana Seseorang Boleh Berjalan Sedangkan Otaknya Masih Tidur?

 Pukul dua pagi.

Semua orang tidur.

Tiba-tiba seseorang keluar dari bilik.

Dia berjalan.

Mungkin membuka pintu.

Mungkin bercakap sesuatu yang langsung tidak masuk akal.

Matanya mungkin terbuka.

Tetapi dia sebenarnya belum benar-benar terjaga.

Inilah sleepwalking atau somnambulism.

Sleepwalking tergolong dalam kumpulan parasomnia yang berkaitan dengan tidur bukan REM, khususnya disorders of arousal.

Ia berlaku apabila sebahagian ciri tidur dan berjaga seolah-olah bertindih.

Seseorang mampu melakukan pergerakan walaupun kesedaran, pertimbangan dan ingatannya tidak berada dalam keadaan berjaga biasa.

Inilah sebab seseorang yang sleepwalking boleh kelihatan seperti “bangun”.

Tetapi jika anda cuba berbincang dengannya mengenai cukai pendapatan ketika itu, besar kemungkinan perbualan tidak produktif.

Tingkah laku sleepwalking mempunyai spektrum luas.

Ada yang hanya duduk di atas katil.

Ada yang berjalan.

Ada yang melakukan aktiviti lebih kompleks.

Kebanyakan episod tidak dramatik seperti filem.

Namun bahaya boleh berlaku jika seseorang menghampiri tangga, pintu keluar atau objek berbahaya.

Sebab itu aspek keselamatan lebih penting daripada cuba menjadikan episod tersebut bahan jenaka.

Ada mitos bahawa orang yang sedang sleepwalking “tidak boleh dibangunkan kerana boleh mati”.

Itu tidak tepat.

Masalah sebenar ialah orang tersebut boleh menjadi keliru atau terkejut apabila dibangunkan secara mendadak.

Pendekatan yang tenang dan memastikan persekitarannya selamat lebih munasabah.

Mengapa sleepwalking berlaku?

Mekanismenya kompleks.

Kajian sleep medicine menerangkannya sebagai keadaan arousal tidak lengkap daripada tidur NREM. Faktor seperti kekurangan tidur dan keadaan yang meningkatkan gangguan tidur boleh memudahkan episod pada individu yang terdedah.

Ia juga lebih lazim pada zaman kanak-kanak walaupun boleh berlaku pada orang dewasa.

Dan tidak, sleepwalker tidak semestinya berjalan sambil kedua-dua tangan lurus ke depan seperti zombi.

Itu bahasa kartun.

Realiti kadang-kadang jauh lebih senyap.

Bayangkan masuk dapur pada tengah malam dan melihat seseorang berdiri di hadapan peti ais.

“Awak buat apa?”

Diam.

“Lapar?”

Diam.

Kemudian dia berpatah balik dan tidur.

Esok pagi:

“Aku turun dapur ke?”

Di situlah bahagian anehnya.

Memori terhadap episod boleh sangat terhad atau tiada.

Tubuh telah bergerak.

Rumah telah dilalui.

Tetapi “orang” yang biasanya membuat keputusan rasional belum benar-benar hadir sepenuhnya.

Sleepwalking menunjukkan bahawa tidur dan berjaga bukan semestinya suis mudah ON dan OFF.

Kadang-kadang otak berada di kawasan pelik di antara keduanya.

Badan boleh bergerak.

Mata boleh terbuka.

Pintu boleh dibuka.

Tetapi kesedaran masih belum sampai.

Rujukan semakan fakta: review Sleep Medicine Clinics mengenai somnambulism dan review NREM disorders of arousal.

Apa Itu Exploding Head Syndrome? Bunyi Letupan Misteri yang Muncul Ketika Hendak Tidur

 Anda hampir tertidur.

Bilik sunyi.

Mata sudah berat.

Tiba-tiba...

BOOM!

Anda tersentak.

Jantung berdegup.

Anda periksa bilik.

Tiada barang jatuh.

Tiada pintu pecah.

Tiada jiran meletupkan apa-apa.

Bunyi itu seperti berlaku di dalam kepala.

Fenomena aneh ini benar-benar mempunyai nama: exploding head syndrome.

Walaupun namanya kedengaran seperti sesuatu yang sangat buruk akan berlaku kepada kepala, keadaan ini biasanya tidak melibatkan kepala yang benar-benar “meletup”.

Ia merupakan sejenis sensory parasomnia.

Seseorang boleh mengalami persepsi bunyi yang sangat kuat ketika sedang beralih antara keadaan berjaga dan tidur atau ketika terjaga daripada tidur.

Bunyi yang dilaporkan berbeza-beza.

Letupan.

Dentuman.

Pintu dihempas.

Bunyi elektrik.

Sesuatu seperti mercun.

Kadang-kadang pengalaman itu datang bersama kilatan cahaya atau rasa terkejut yang kuat.

Bahagian yang membuat orang panik ialah bunyi tersebut boleh terasa benar-benar nyata.

Bayangkan terjaga akibat bunyi ledakan besar.

Anda bangun, pasang lampu dan periksa rumah.

Kucing tidur.

Kipas berpusing.

Jiran senyap.

Cuma anda berdiri di tengah bilik seperti pegawai penyiasat kepada letupan yang tidak pernah berlaku.

Apa puncanya?

Jawapan tepat masih belum diketahui.

Beberapa mekanisme telah dicadangkan, termasuk gangguan sementara pada proses neurologi yang berlaku ketika otak memasuki atau meninggalkan tidur.

Tetapi sains belum mempunyai satu mekanisme tunggal yang terbukti menerangkan semua kes.

Ini salah satu keadaan di mana lebih baik berkata “belum diketahui” daripada mencipta jawapan.

Exploding head syndrome biasanya digambarkan sebagai tidak menyakitkan, walaupun rasa takut selepas episod boleh sangat nyata.

Ia juga dipercayai lebih biasa daripada tanggapan lama berdasarkan laporan kes sahaja.

Yang penting, bunyi mengejut dalam kepala tidak semestinya exploding head syndrome.

Masalah pendengaran, sakit kepala tertentu, sawan dan keadaan lain mempunyai ciri yang berbeza. Jika simptom berulang, menyakitkan atau hadir bersama gangguan neurologi lain, pemeriksaan profesional penting.

Jangan pula selepas satu bunyi pelik terus berkata:

“Doktor, kepala saya meletup malam tadi.”

Doktor mungkin pandang kepala anda.

Masih ada.

Bagus.

Walaupun fenomena ini mempunyai penjelasan dalam bidang sleep medicine, pengalamannya memang mempunyai bahan lengkap untuk filem seram.

Malam.

Sunyi.

Anda seorang diri.

Satu letupan berlaku.

Tiada seorang pun di dunia mendengarnya kecuali anda.

Kemudian anda sedar:

bunyi itu mungkin tidak pernah berada di dalam bilik.

Ia berlaku di sempadan antara tidur dan sedar.

Dan sempadan itu rupanya jauh lebih pelik daripada yang kita sangka.

Rujukan semakan fakta: Ceriani & Nahas; Sharpless; serta systematic scoping review mengenai exploding head syndrome.